Jordanowska parafia ma 150 lat

 

 

Wybrany obraz

 

Właśnie mija okrągła rocznica naszej jordanowskiej parafii pod wezwaniem św. Trójcy. Na pewno niejeden z czytelników zada sobie pytanie dlaczego miasto ma ponad 400-lat ,a parafia liczy sobie tylko 150. Przez wiele lat, a mianowicie od 1576 do 1856 stary jordanowski drewniany kościół był filią parafii w łętowni. Długie lata nie udawało się usamodzielnić jordanowskiej parafii. Stanowisko kolatorów, czyli potomków fundatora łętowskiej parafii i tamtejszych plebanów odrzucało możliwość wyodrębnienia nowej parafii. Główną rolę odgrywały czynniki prestiżowe i materialne. Nie bez znaczenia był też fakt, że utrzymanie proboszcza opierano wtedy na własnym gospodarstwie, gospodarstwa takiego na uposażeniu kościoła w Jordanowi nie było. Rada Miasta Jordanowa w 1855 pisała z rozżaleniem do biskupa, że Jordanów ma swoja rangę, mieszczą się nim ważne urzędy, a pod względem parafialnym miasto zależy od wsi. Podkreślano również przy kościele jordanowskim jest plebania gdzie łętowscy proboszczowie czę?ciej faktycznie przebywają niż na wsi oraz, że zgromadzono odpowiedni areał ziemi. Korzystny klimat w tarnowskiej diecezji zaistniał w 1856 roku Biskup tarnowski Józef Pukalski w dniu 18 czerwca ustanowił samoistną parafie jordanowską włączając do niej wioski Bystrą, Malejową, Toporzysko i Wysoka. Czytelnikom należy się w tym miejscu wyjaśnienie, dlaczego Jordanów zależny był od diecezji tarnowskiej, a nie od krakowskiej. Otóż po pierwszym rozbiorze Polski w 1772 Jordanów został włączony do monarchii austro-węgierskiej, a Kraków pozostał w okrojonym królestwie polskim aż do 1795 roku. Zatem zaborcy ustanowili diecezje w Tarnowie, bo Kraków był w innym państwie. Po przyłączeniu Krakowa do Austrii diecezja krakowska była szczątkowa i obejmowała tylko okolice Krakowa, a zaborca nie miał zamiaru podnosić jej rangi kosztem diecezji tarnowskiej. Do diecezji krakowskiej Jordanów powrócił w 1895 roku.

Pierwszym proboszczem jordanowskim został ksiądz Jan Nowak, zdjęcie pierwszego proboszcza jordanowskiego można obejrzeć w gablocie poświęconej parafii w ramach stałej ekspozycji w sali obrad ratusza miejskiego. Po śmierci księdza Jana Nowaka w 1881 roku kolejnym proboszczem został ksiądz Jan Bułakiewicz, który zmarł w 1890 roku. Nastał po nim ksiądz Michał Gruziński, który w 1908 odszedł na probostwo w Rajczy. Wtedy do Jordanowa przybył ksiądz Ludwik Choróbski, który od razu postawił sobie za cel uwieńczyć starania o budowę nowego kościoła. Stary drewniany kościół nie mieścił wszystkich wiernych i był w coraz gorszym stanie technicznym. Głównymi kolatorami, czyli fundatorami kościoła byli właściciele dóbr Wysoka, Toporzysko, Bystra pozostałe koszty obciążały parafian.

 

Projekt zlecono znanemu architektowi krakowskiemu Janowi Sas-Zubrzyckiemu, który projektował wiele kościołów w diecezji krakowskiej. Rozpowszechniano też cegiełki pocztówki z widokiem nowego kościoła zaprojektowanego w stylu neogotyckim. Widok takiej cegiełki zamieszczamy pod niniejszym artykułem. Roboty przy nowym kościele uwieńczono w 1910 roku wtedy też odezwały się pierwsze dzwony. W 1913 położono posadzkę i rozebrano resztki starego kościoła. Ksiądz Ludwik Choróbski zmarł w 1928 roku pozostawiając po sobie trwały pomnik w postaci nowego kościoła. W latach 1928-1938 proboszczem został ksiądz Aleksander Rajda, który później odszedł na probostwo do Suchej. W tym czasie w 1932 roku parafie wizytował ksiądz kardynał Adam Sapieha, bierzmując dzieci i spotykając się z Radą Miasta. W 1933 roku ufundowano stacje Drogi Krzyżowej, której autorem był malarz Jan Bąkowski. W roku 1938 do Jordanowa przybył ksiądz Józef Sławiński, będąc duchowym pasterzem w trudnych latach okupacji, gdy nawet wieże kościelne z dzwonów zostały odarte.

W 1939 roku wieża kościelna została podziurawiona przez pociski, dokonano później tylko prowizorycznego łatania. Następnym proboszczem w latach 1948-1961 był ksiądz Henryk Mróz. W 1961 roku do Jordanowa przybył ksiądz kanonik Franciszek Gryga. Za jego posługi kapłańskiej w 1972 roku ksiądz kardynał Karol Wojtyła późniejszy papież Jan Paweł II dokonał wreszcie zapomnianej konsekracji kościoła. Najpierw miała się ona odbyć w 1923 r. lecz sufragan musiał nagle wyjechać, później w roku 1928 planowaną uroczystość zakłóciła śmierć ks. Choróbskiego.

 

Wybrany obraz

 

W zimową noc 23 lutego 1967 roku niespodziewany o tej porze roku piorun uderzył w dach kościoła, który stanął w płomieniach. Zniszczenia były ogromne. Dopiero w 1969 zakończono odnawianie kościoła po pożarze. Ksiądz kanonik Franciszek Gryga stał się odkrywcą pierwotnego obrazu Matki Bożej Jordanowskiej. Konserwując w 1966 roku barokowy obraz Matki Bożej łaskami Słynącej stwierdzono, że pod spodem znajduje się inny starszy wizerunek przedstawiający Matkę Bożą na podobieństwo obrazu jasnogórskiego. Ten to wizerunek odsłonił ksiądz kanonik i upowszechnił jego kult. W latach 1983-1987 ksiądz Franciszek Gryga poświęcił cała swą energie na budowę kościoła na Wysokiej. Wieś Wysoka jako jedyna pozostała przy jordanowskiej parafii, wsie Bystra i Toporzysko utworzyły odrębne. W roku 1989 ks. Kanonik Franciszek Gryga przeszedł na emeryturę i zmarł w lipcu 1991 roku pozostawiając w głębokim żalu cała parafię.

25 czerwca 1989 roku proboszczem jordanowskim został ks. kanonik Bolesław Wawak, który tę funkcję sprawuje do dziś. Podczas swej posługi kapłańskiej ksiądz kanonik Bolesław Wawak zrealizował ogromną ilość przedsięwzięć upiększających nasz kościół i podnoszących rangę naszej parafii. Jedną z pierwszych prac, których podjął się nowy proboszcz była budowa kaplicy cmentarnej pod wezwaniem św. Wawrzyńca. Cmentarz zyskał bardzo potrzebny obiekt sakralny do odprawiania pogrzebów, a szczątki byłych proboszczów jordanowskich rozsiane po całym cmentarzu znalazły godne miejsce pochówku. Wskrzeszono przy tym w jordanowskim kościele kult św. Wawrzyńca niegdyś znacznie akcentowany w naszej parafii. Najważniejszym wydarzeniem życia religijnego w historii naszej parafii była koronacja obrazu Matki Bożej Jordanowskiej we wrześniu 1994 roku. Kościół nasz został w ten sposób sanktuarium maryjnym, a uroczystość miała dostojną oprawę i zyskała rozgłos w całej diecezji. Również beatyfikacja księży z naszej parafii bł. ks. Piotra Dańkowskiego, bł. ks. Stanisława Pyrtka podniosły jeszcze rangę naszej parafii czyniąc z niej miejsce, po której stąpali błogosławieni. W kościele wykonano ogrom prac. Do najważniejszych należą: odnowienie barokowego ołtarza Matki Bożej Jordanowskiej, wymiana posadzek, konserwacja organów, wymiana ławek i konfesjonałów, artystyczne i pełne wyrazu odmalowanie wnętrza, wymiana blachy na wieży kościelnej, renowacja zegara, odnowienie elewacji. Prace remontowe nie ominęły też cmentarza. Cmentarz poszerzono w kierunku zachodnim, wykonano nowy mur cmentarny z brama wjazdową, uporządkowano drogi i alejki. Zainteresowanych historią naszej parafii zapraszamy do gabloty poświęconej jordanowskiej parafii na sali obrad ratusza miejskiego.

St.B.